ግብሪ ኣብ ስዊዘርላንድ

ንኣገልግሎት እታ ሃገር ንምምዋል፣ ሰበስልጣን ስዊዘርላንድ ግብሪ ይእክቡ። ኣብ ስዊዘርላንድ ሓያሎ ዝተፈላለዩ ሰበስልጣን ዝስዕቡ እዮም፦ ኮንፈደረሽን፣ ካንቶናት፣ ኮሙናት፣ ከምኡ’ውን ሃገራውያን ኣብያተ ክርስቲያናት። እቶም ሰብመዚ ብ 2 ዝተፈላለየ መንገዲ ገንዘብ ይእክቡ፦

• ብውልቀሰባት ብዝኸፍልዎ ቀጥታዊ ግብሪ። እዚ ግብሪ እዚ ኣብ ኣታዊን ሃብትን ነፍሲ ወከፍ ሰብ እዩ ዝሕሰብ።
• ብተዘዋዋሪ ግብሪ፣ ከም ቫት፣ ግብሪ ትምባኾ፣ ወይ ግብሪ ማዕድናዊ ነዳዲ። እዚ ግብሪ (ወይ ቀረጽ) እዚ ዝኽፈል እዞም ኣቑሑት ክዕደጉ ከለዉ እዩ። እዚ ግብሪ እዚ ኣብ ዋጋ እቲ ኣቑሑት ይካተት።

እተን ካንቶናትን ኮሙናትን ንቐጥታዊ ግብሪ ናይ ገዛእ ርእሰን ደረጃታት የቐምጣ። ነዚ እዩ ድማ ካብ ሓደ ኮሙን ናብ ካልእ ኮሙን ፍልልያት ዝረአ። ሰብ ሓዳር ብሓባር ግብሪ ይኽፈሉ። ንኽልቲኦም ሓደ ግብሪ ምምላስ የቕርቡ።

ኣብ ስዊዘርላንድ፣ ገለ ሰባት ናይ ግብሪ መመልከቲ ኣይረኽቡን እዮም። ቀረጾም ብቐጥታ ካብ ደሞዞም ይቑረጽ። እዚ ድማ ናይ ግብሪ ምቁራጽ ይበሃል።

ናይ ግብሪ ምቁራጽ ስርዓት ብቐንዱ ንዝስዕቡ እዮም፦

• ኣብ ስዊዘርላንድ ዝነብሩ ወጻእተኛታት ፍቓድ C ዘይብሎም።

መተሓሳሰቢ፦ ፍቓድ C ዘይብሎም፣ ግን ከኣ ምስ ስዊዘርላንዳዊ ሰብ ዝተመርዓዉ ወይ ፍቓድ C ዘለዎም ሰባት፣ ናይ ግብሪ ምቁራጽ ኣይክፈሉን እዮም።

• ኣብ ስዊዘርላንድ ዝሰርሑ ግን ከኣ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዝነብሩ ወጻእተኛታት (ንኣብነት ስግረ-ዶብ ዝመላለሱ)።

ከመይ ይሰርሕ?

ንአይ ግብሪ ምቁራጽ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ብቐጥታ ካብ ደሞዝ እቲ ሰራሕተኛ ይቑረጽ።

እዚ ብኣስራሒ እዩ ዝተሓዝ፦ ነቲ ሰራሕተኛ ናብ በዓል መዚ ግብሪ ጸብጻብ ይህቡን ነቲ ግብሪ ብስሞም ይኸፍሉ።

መጠን ግብሪ ኣብ ሓያሎ ረቛሒታት ይምርኮስ፦

• ኣታዊ፣
• ኩነታት ሓዳር (ንጽል፣ በዓል ሓዳር ወዘተ)፣
• ብዝሒ ህጻናት።

እቲ ኩነታት እንተተቐይሩ (ንኣብነት፦ ሓዳር ወይ ልደት)፣ እቲ ሰራሕተኛ ብቕልጡፍ ንኣስራሒኡ ክሕብር ኣለዎ። እዚ ድማ ነቲ መጠን ግብሪ ክጸልዎ ይኽእል እዩ።

ግብርኹም ኣብ ምንጪ ዲኹም ትኸፍሉ?

ወጻኢታት ክትእውጁ ትኽእሉ ኢኹም!

ዝተወሰኑ ወጻኢታት እንተኸፊልኩም (ንኣብነት፣ ክፍሊት ጡረታ – 3ይ ዓንዲ A)፣ ነዞም ወጻኢታት ክትእውጁ ትኽእሉ ኢኹም። ነዚ ንምግባር፣ ቀጺልኩም Service des contributions(ካብ ቤት ጽሕፈት ግብሪ)፣ ቀጻሊ ተራ ናይ ግብሪ ሕቶ ትሓቱ። እዚ ድማ፦ une taxation ordinaire ultérieure (ስዒቡ ዝመጽእ ተራ ግብሪ ምምላስ) (TOU) ይበሃል።

ነዚ ክሳብ 31 መጋቢት ናይቲ ዝቕጽል ዓመት ከተመልክቱ ትኽእሉ ኢኹም። ብድሕሪኡ ክትመልእዎ ዘለኩም ቅጥዒ ክትቅበሉ ኢኹም።

ናይ TOU ግዴታ ኣብ Jura

ኣብ ካንቶን Jura፣ ኣብ ምንጪ ግብሪ ዝኽፈሉ ዝተወሰኑ ውልቀሰባት፣ ስዒቡ ዝመጽእ ተራ ግብሪ ከቕርቡ ይግደዱ።

ዝስዕቡ ውልቀሰባት እዮም፦

• ግብሪ ዝኽፈል ንብረት (ንኣብነት ኣብ ሕሳብ ዘሎ ገንዘብ)
• ወይ ካልእ ኣታዊታት ብዘይካ ደሞዞም (ንኣብነት ካብ ዝተኻረየ

ንብረት ዝረኽብዎ ክራይ)።

እዚ ንዓኹም ዝምልከት እንተኾይኑ Service des contributions(ካብ ቤት ጽሕፈት ግብሪ) ክትጽሕፉ ኣለኩም። ብድሕሪኡ ቅጥዒ ክትቅበሉ ኢኹም።

ቀጺሉ እንታይ?

መመልከቲኹም ምስ ኣመልከትኩም፣ ዝስዕብ ክትቅበሉ ኢኹም፦

• ገና ክንደይ ዕዳ ከም ዘለኩም (ወይ ድሮ ከም ዝኸፈልኩም) ዘርኢ መግለጺ፣
• ድሕሪኡ ድማ፣ ከከም ኩነታትኩም ፋክቱር ወይ ምምላስ ገንዘብ።

ድሕሪኡ ዋላ ኣብ ምንጪ ግብሪ እንተተኸፈለኩም ዓመት ግብሪ ክትመልሱ ክትግደዱ ኢኹም።

ሓገዝ ኣበይ ክረክብ ይኽእል?

ኩሉ ዘድልየኩም ሓበሬታ ኣብ Service des contributions(ካብ ቤት ጽሕፈት ግብሪ) ክትረኽብዎ ትኽእሉ ኢኹም

ስዊስ ፓስፖርት ወይ C መንበሪ ፍቓድ ዘለዎም ሰባት በቲ ልሙድ መንገዲ ግብሪ ይኽፈሎም (ወይ ይኽፈል)። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ናይ ግብሪ መመልከቲ ክመልኡ ኣለዎም። ብድሕሪኡ፣ ግብሮም ብፋክቱር ይኸፍሉ።

እቲ ምምላስ ብፖስታ ክበጽሐኩም እዩ። ንኽትውድእዎ ሓያሎ ኣማራጺታት ኣለዉኹም፦

• ኣብ ናይ ወረቐት ቅጥዒ፣
• ኣብ Jura-ታክስ፣ ብኢንተርኔት ወይ ብሲዲ እተውርድዎ፣
• ወይ ኣብ ካንቶን Jura ቨርቹዋል ካውንተር።

ቅጥዕታት ግብሪ ምምላእ ቀሊል ኣይኮነን።

ንመጀመርታ ግዜ ግብሪ ክትመልእ ከለኻ ሓገዝ ክትረክብ ይምከር። ወይ ድማ ሪል ስቴት (ገዛውቲ፣ ህንጻታት) ክትውንኑ ከለኹም ንኣብነት። እቲ ቀሊል ግብሪ ዝብል መድረኽ ከመይ ጌርኩም ንመመልከቲ ግብሪኹም ብጭቡጥ ኣብነታት ከም እትመልእዎ ይገልጽ